Kern in het kort
Zuid levert op een vrije dag de hoogste piek. Oost-west levert meer verspreid over de ochtend en de avond, vaak gunstiger voor eigen verbruik. De helling en schaduw sturen even hard mee als het kompas. De rekenaar op de site blijft de plek om een aantal te proberen.
- Zuid piekt rond de middag.
- Oost-west spreidt de uren.
- Schaduw telt harder dan een kleine afwijking van zuid.
De opbrengst van een paneel volgt de zon die het echt ziet. Een dak op het zuiden met een boom om drie uur is geen zuiddak in de tabel. Een oost-west dak zonder schaduw kan over het jaar dichter bij zuid komen dan mensen denken, en de stroom valt op uren dat je thuis bent.
In dit artikel 8 onderdelen
Wat zuid doet
Een vrij zuiddak geeft de hoogste opwek rond het middaguur. Dat is gunstig als je overdag veel verbruikt, of als je die piek ergens kwijt kunt. Na 2027 is een kale middagpiek die meteen het net op gaat minder waard dan stroom die je zelf gebruikt.
Een kleine afwijking naar zuidoost of zuidwest kost weinig op jaarbasis, zolang er geen schaduw bij komt. Tien graden naast zuid is zelden de reden om een dak af te schrijven.
Wat oost-west doet
Oost vangt de ochtend, west de middag en vroege avond. De piek per paneel is lager dan zuid, de uren zijn langer. Voor een huishouden dat ’s ochtends en ’s avonds thuis is, sluit dat beter aan op het verbruik.
Op een plat dak leg je oost-west vaak in een lage opstelling, rug aan rug. Meer panelen, minder hoge piek, minder windgevoelig dan een steile zuidrij. Of dat past, hangt van het dakvlak en de ballast af.
Helling
In Nederland ligt een helling rond de 30 tot 40 graden gunstig voor een zuidoriëntatie over het jaar. Een steiler dak pakt de lage winterzon iets beter en de hoge zomerzon iets minder. Een bijna plat vlak doet het omgekeerde.
De helling die je dak al heeft, is meestal leidend. Het dak kantelen voor een paar procent jaarbasis is zelden de ingreep. Een plat dak kun je de hoek nog kiezen, binnen wat de ballast en de wind toelaten.
Schaduw telt harder
Een schoorsteen, een dakkapel of een boom die in mei al over de onderkant van de rij valt, haalt meer weg dan een kompas dat niet perfect zuid is. Of dat met optimizers of micro-omvormers wordt opgevangen, staat in SolarEdge, Enphase of Growatt.
Schaduw in de winter, als de zon laag staat, is een ander patroon dan schaduw in juni. We kijken beide, niet alleen de foto van een zomermiddag.
Waar de rekenaar begint en de schouw stopt
Een indicatie van aantal en opbrengst probeer je in de tools voor zonnepanelen. Die vervangt het inmeten van schaduw en dakranden niet.
Wij leggen de oriëntatie vast per dakvlak. Twee vlakken op één huis zijn twee sommen, geen gemiddelde kompasrichting.
Wat we niet doen met oriëntatie
- Een noorddak vol leggen “omdat het dak er is”, zonder de opbrengst te laten zien.
- Oost-west afserveren omdat zuid in een tabel hoger staat.
- Schaduw wegpoetsen met een mooier kompas.
- De wintermaand gelijk trekken met de juli-piek. Die staat apart.
Hoe dit het ontwerp ingaat
De winterkant van dezelfde panelen staat in zonnepanelen in de winter. Oriëntatie verandert die maanden, hij heft ze niet op.
Het dak laten ontwerpen doe je via zonnepanelen laten plaatsen. Dit artikel kiest geen aantal panelen voor een huis dat we niet hebben gezien.
Veelgestelde vragen
Moet mijn dak op het zuiden liggen?
Nee. Zuid geeft de hoogste piek als het vrij is. Oost-west is vaak beter voor eigen verbruik. Schaduw kan beide onderuithalen.
Is oost-west zonde van de panelen?
Nee. Je levert in op de middagpiek en wint uren in de ochtend en avond. Voor veel huizen is dat de betere match met het verbruik.
Welke helling is ideaal?
Rond de 30 tot 40 graden voor zuid, over het jaar. Je bestaande dakhelling is meestal leidend. Op een plat dak kiezen we de hoek binnen wind en ballast.
Telt een dakkapel mee?
Ja, als de schaduw over de rij valt. Dan kijken we naar de omvormerkeuze, niet alleen naar het kompas.
Waar reken ik een eerste aantal?
In de tools op de site. De schouw zet oriëntatie, schaduw en het echte aantal daarna vast.
